Vai trò của công đoạn vệ sinh men sau khi phun

Trong quy trình chế tác gốm đắp nổi cao cấp, công đoạn vệ sinh lớp men sau khi phun giữ vai trò rất quan trọng, giúp làm rõ ranh giới giữa họa tiết và nền sản phẩm. Sau khi họa tiết được phun men trắng và phủ một lớp nến bảo vệ, nghệ nhân phải lau sạch phần men dư bám trên bề mặt nền. Nếu không được xử lý kỹ, lớp men trắng còn sót lại có thể cản trở quá trình hình thành độ rạn của lớp men phủ sau đó, hoặc gây hiện tượng co men, ảnh hưởng đến tính thẩm mỹ của sản phẩm.

Công đoạn này đòi hỏi sự kiểm soát chặt chẽ về thời gian và độ ẩm. Thông thường, mỗi vật phẩm như mâm bồng chỉ nên được vệ sinh trong khoảng 5 phút và với lượng nước ở mức tối thiểu. Nếu thao tác quá lâu hoặc dùng quá nhiều nước, độ ẩm có thể thấm sâu vào xương gốm, làm lớp men rạn phủ sau đó trở nên mỏng và giảm độ bám. Việc kiểm soát độ ẩm ngay từ giai đoạn này là cơ sở quan trọng để sau khi ra lò, lớp men đạt độ rạn đều, bề mặt dày và “mọng” — những đặc trưng làm nên giá trị của một sản phẩm gốm rạn đắp nổi chất lượng cao.